Gezi

Seçim sonrası yeni vergi ve artırımlar kapıda!

Herkesin gözü kulağı 23 Haziran’da gerçekleşecek tekrar edilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi seçimlerinde. Seçim öncesi iktisada dair gelen datalar gidişatın hiç de güzele gitmediğini gösterirken, bütçe gerçekleşmeleri de yeniden hiç parlak görünmüyor.

Bu yıl bütçede 80,6 milyar lira açık hedeflenirken, Merkez Bankası’ndan gelen paraya karşın daha birinci beş ayda bu açığın yüzde 83’ü gerçekleşti. Gelirler artmazken, harcamalar ise kısılmıyor. Pekala bu açık nasıl kapanacak?

İktisat müellifi İbrahim Kahveci, seçimlerin çabucak akabinde yurttaşın altında daha da ezileceği vergi ve artırımlar gelecek.

İbrahim Kahveci’nin Karar gazetesinde yer alan köşesindeki değerlendirme ve tespitleri şöyle:

“Nihayet seçimler bitiyor. İptal edilen İstanbul Belediye Başkanlığı seçimi bu pazar tekrar yapılacak.

Gerçi muhalefet ve ülke açısından bir belediye başkanlığı seçiminden fazla seçim sisteminin çalışması daha değerli hale geldi. Milletin vereceği karardan daha çok yargının vereceği karar öne çıktı. En azından Cumhurbaşkanı o denli söyledi, “Seçilmesi durumunda yargının vereceği karar bu şahsın önünü kesebilir” dedi.

BÜTÇE AÇIĞI 66.5 MİLYAR LİRAYA YÜKSELDİ

Ancak toplum açısından seçim kadar seçim sonrası da değerli. Tahminen de çok daha kıymetli.

Siyasetimiz seçimden evvel artırım yapacak kadar şeffaf değil elbette. Bakın sayılar ne diyor?

Bütçeden birinci 5 ayda 414 milyar lira harcama yapılmış. Faiz dışı harcama meblağı da 367.6 milyar lira. Geçen yıl tıpkı periyotta 322.5 toplam harcama ve 291.1 milyar faiz hariç harcama yapılmıştı.

Yeniden geçen yıl birinci 5 ayda 302 milyar lira gelir elde edilirken, bu yıl 347.5 milyar lira gelir elde edilebildi.

Böylelikle bütçe açığı geçen yıl birinci 5 ayda 20.5 milyar liradan bu yıl 66.5 milyar liraya yükseldi. Hatta bu açık, Merkez Bankası’ndan (MB) bu yıl Hazine’ye 34 milyar TL kaynak aktarılmasına karşın oluştu. Geçen yıl 12 milyar lira düzeyindeydi. Kısaca fazladan tek seferlik 32 milyar liralık ek bir kaynak kullandık. Bu kaynak olmasaydı bütçe açığı yaklaşık 100 milyar liraya çıkacaktı.

Masraflar yüzde 28.4 artarken, gelirler MB parasına karşın yalnızca yüzde 15 arttı. Lakin devletin sürekliliğini sağlayan vergi gelirleri ise yalnızca ve yalnızca yüzde 4.3 artış gösterdi.

Biraz daha ayrıntıya bakalım. Zira burası çok değerli: Vatandaş seçimlerden sonra buraya çok bakacak…

Geçen yıl 34.3 milyar lira olan kurumlar vergisi bu yıl yüzde 5.9 artışla 36.4 milyar lira oldu.

Yurt içinden alınan mal ve hizmet vergileri ise 89.9 milyar liradan 83.4 milyar liraya geriledi. Yani burada vergi gelirleri azaldı. Nerelerde mi?

– KDV gelirleri 25 milyar liradan 19.9 milyar liraya düştü.

– ÖTV gelirleri 56.5 milyar liradan 52.7 milyar liraya geriledi.

Dahilde alınan KDV ve ÖTV vergi gelirleri böylelikle 81 milyar 493 milyon liradan 72 milyar 507 milyon liraya indi. Nominal kayıp oranı yüzde 11…

GELİRLER ARTMAZKEN MASRAFLARDA HİÇ KISINTI OLMUYOR

Gelirler bu kadar fikir ne oldu?

2017 yılında birinci 5 ayda bütçe açığı (-11.5 milyar TL) yıllık açığın (-47.8 milyar TL) yüzde 24’üne gelmişti. Geçen yıl ise yıllık açık 72,6 milyar lirayken birinci 5 ayda 20.5 milyar açık vardı (yüzde 28). Bu yıl bütçede 80,6 milyar lira açık hedeflenirken, daha birinci beş ayda bu açığın yüzde 83’ü gerçekleşti. Hatta fazladan gelen MB parasına karşın.

Bütçeye bakıyoruz ki, gelir tarafı artmazken masraflarda hiç kısıntı olmuyor. Nerede ise oluk oluk para harcanıyor. Uygun lakin bu değirmenin suyu da yok…

O vakit nasıl olacak?

Muhtemelen şöyle:

1) Şirketlere yine net faal vergisi ile müfettiş tehdidi gelecek… Ya matrahı artır ya da müfettiş gelip seni incelesin. Tercih senin.

2) Varlık barışıyla bitmeyen döviz isteğine bir daha devam etme kararı…

Ve vatandaşı ilgilendiren asıl vergiler;

3) Motorlu Taşıtlar Vergisi’ne bir ek taksit daha eklemek.

4) Keza birebir formda emlak vergisine de bir taksit daha eklemek. Fakat bu taksit belediye yerine merkezi bütçeye…

Bu kadar mı?

SEÇİMLERDEN SONRA ÖNEMLİ BİR ELEKTRİK ARTIRIMI BİZİ BEKLİYOR

Hatırlarsanız geçen hafta BOTAŞ’ın bilançosunu vermiş ve bölümün adeta nakit krizinde olduğunu göstermiştim. 2017 yılında 10.2 milyar lira olan BOTAŞ’ın borcunun 2018 yılında 26.6 milyar liraya yükseldiğini okumuştuk.

Kısaca orada da bahsetmiştim: Seçimlerden sonra önemli bir elektrik artırımı da bizi bekliyor olabilir.

Bir tarafta çalışan sayısı azalırken, emekli sayısı süratle artmaya devam ediyor. Bütçeden SGK’ya aktarılacak para bu yıl 200 milyar liraya ulaşabilir.

Aslında kamu işçi sayısındaki artış ve gösterge kelamları nedeniyle çalışanların kamu işçi maaşını karşılama oranı yüzde 70’lerden yüzde 50’lere geriledi.

Kısaca işimiz güç. Hem de çok.”

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu