Genel

İran: Dinî Önder Hameney’e Yönelik Yeni Yaptırımlar Diplomatik Yolu Ebediyen Kapattı

Haber İran’ın yarı resmi İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na dayanıyor. Kaynak ise İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Abbas Musavi…  Haberde, Musavi’nin İran’ın başkanı Ayetullah Ali Hamaney ve Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’i kapsayan ABD yaptırımlarının Washington ile diplomatik yolun ebediyen kapandığı manasına geldiği yolunda konuştuğu belirtiliyor.

Musavi,  ayrıyeten “Trump hükümeti global barışı ve güvenliği sağlamak için kurulan tüm memleketler arası düzenekleri yok etme sürecinde” tabirini de kullandı.

ABD Lideri Donald Trump, Pazartesi günü İran üzerindeki üzerindeki baskıyı artırma emeliyle İran’ın dinî önderi Ayetullah Hamaney ve sekiz üst seviye askeri kumandana yaptırım uygulamıştı.

Bu karardan çabucak evvel Hürmüz Boğazı civarında İran bir ABD casus İHA’sını düşürmüştü. Buna reaksiyon olarak Trump, İran’a bir akın buyruğu verdiğini lakin daha sonra çok insanın öleceğini öğrenince bu buyruğu geri çektiğini söz etmişti. ABD, dünyanın en değerli petrol taşıma güzergahı olan Hürmüz Boğazı civarında son periyotta yaşanan petrol tankeri “saldırı”larından İran’ı sorumlu tutarken, İran bu “saldırı”larda rastgele bir sorumluluğu olmadığını ileri sürüyor.

Trump tıpkı vakitte Hürmüz Boğazı’ndaki nakliyat güvenliğinden ABD kadar öbür ülkelerin de sorumluluk üstlenmesini, ya kendi gemilerini müdafaalarını ya da ABD’ye mali takviye vermelerini talep ediyor. Trump petrol tankerlerinde mümkün taarruzlar teşhis ve kayıt altına alacak kameralı özel bir sistemin teşkili için de memleketler arası bir fon da talep ediyor.

Bütün bu pazarlıklar sürerken sıcak çatışmayı önlemek için BM çerçevesinde eforlar da –pek başarılı olmasa da- sürüyor. BM Güvenlik Kuruli toplandı ve mevzuyu görüştü lakin o toplantıya İran çağrılmadı. Güvenlik Kurulu içinde Batı Bloku ülkeleri ortasında bile görüş ayrılığı var. İngiltere Temsilcisi Karen Pierce İngiltere’nin ABD yanlısı klasik konumunu söz ederken bile evet Körfez’deki nakliyeciliğin güvenliğinin sağlanmasının kıymetini vurguladı tahminen fakat öbür yandan tansiyonun düşürülmesi ve diplomatik yolların denenmesi için büyük bir istek olduğunu da vurguladı. Fransız Temsilcisi François Delattre ise ABD’nin “azami baskı” siyaseti için daha da eleştirel konuştu: “Azami baskı lakin azami diplomasi ile birlikte bir mana taşır!”

HAMENEY’İN SERVETİ

Batı basınında bu son yaptırımla birlikte İran Dini Önderi Ali Hameney’in serveti hakkında da dudak uçuklatıcı sayılar öne sürülüyor. Bloomberg’in haberinde Hameney’in varlıklarının 200 milyar dolar kıymetinde olduğu öne sürülüyor. “Kaynak ne?” diye soracak olursanız, ta Nisan ayında ABD Bağdat Elçiliğinden atılmış bir Facebook mesajıymış!

Trump, Hameney’in İran’ın aksiyonlarından en son olarak sorumlu olan kişi olduğunu bu son ve tahrik edici yaptırıma münasebet olarak gösteriyor. Yeni yaptırımlarda İhtilal Muhafızlarının üst seviye kumandanları da var ve Hameney’in gerisindeki asıl gücün İhtilal Muhafızları olduğu öne sürülüyor.

2015 NÜKLEER MUAHEDESİ VE OLAYLARIN GELİŞİMİ

İran’ın nükleer zenginleştirmeye yönelik programı uzun gayret ve müzakereler sonrası 2015 yılında İran’ın geri adım atmasıyla Obama idaresi ile İran ortasında bir mutabakatla sonuçlanmıştı. Trump ise iktidara gelir gelmez bu muahedeyi bozacağının sinyalini vermiş ve bozmuştu. Mayıs ayında ise İran’a yeni yaptırımlar uygulamıştı.

İşte o yaptırımlardan sonra dünya petrol sanayisi için son derece kıymetli olan Hürmüz Boğazı’nda kimi tanker “kaza”ları yahut ABD’nin ve Körfez ülkelerinin savına nazaran “saldırı”ları olmaya başlamıştı. Olaylar tırmanmış ve dünya piyasaları için ve elbette Türkiye için son derece kritik bu bölgede savaş rüzgarları esmeye başlamıştı.

Olaylar dünya piyasalarını da etkilemiş, petrol fiyatları artarken altın fiyatındaki artışlarda da bu tansiyon hissesine düşen rolü oynamıştı.

MANEVÎ: İRAN HAVA ALANI KIRMIZI ÇİZGİMİZ

İran Cumhurbaşkanı Manevî de yeni bir demeçle tırmanan gerginlik hakkında İran’ın pratikteki tavrını tekrar vurguladı. Manevî, ABD, 2015 nükleer mutabakatını ihlal etti, artık de konuşmak istediğini söylüyor. “ABD, İran ile diyalog istediği konusunda palavra söylüyor, yeni yaptırımlar bunu kanıtlıyor” dedi. İran Cumhurbaşkanı, “İran hava alanı kırmızı çizgimiz” diyerek sıkıntının nerede sıcak çatışmaya evrilebileceğine dair işaret verirken dolaylı olarak geçtiğimiz günlerde İran’ın ABD İHA’sını düşürme olayının tekrar edebileceğini de ima etmiş oldu.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu