Genel

25 yıl sonra yine Çin’e “manipülatör” damgası: İstikrarlar nasıl değişebilir?

Çin yuanının dolar karşısındaki bedel kaybını sürdürmesi ve 2008’den bu yana en düşük düzeyine gerilemesi sonrası ABD Hazine Bakanlığı Çin’i resmen “döviz manipülatörü” ilan etti.

Eski ABD Lideri Bill Clinton’un 1994’te Çin’i “kur manipülatörü” ilan etmesinden bu yana hiçbir ülke bu uygulamayla suçlanmamıştı.

ABD Hazine Bakanlığının Pekin idaresini, “döviz manipülatörlüğü” yapmakla suçlaması piyasalarda ticaret savaşında yeni cephenin kur üzerinden açılması olarak yorumlanırken, buna bağlı olarak pay senedi piyasalarında sert düşüşler görüldü.

ABD’nin Çin’i döviz manipülatörü ilan etmesinden kısa sonra atılan adımlar, Çin dışında süreç gören yuanın yükselmesinde tesirli oldu.

Çin cephesi ise ABD’nin açıklamaları sonrasında boş durmadı. Çin Merkez Bankası (PBOC) günlük yuan referans kurunu analist beklentilerinden daha güçlü bir düzeyde belirledi. Ayrıyeten banka, Hong Kong’da yuan cinsinden tahvil satışı planladığını açıkladı.

Analistler, ABD’nin Çin’i “döviz manipülatörü” olarak ilan etmesinin, yeni gümrük vergileri ve yaptırımlar gelebileceği tasalarını artırdığını belirterek, Çin’den beklenen misilleme adımlarının da bugün prestijiyle başladığına dikkati çekti.

Çin Ticaret Bakanlığı, tarafından yapılan açıklamada Çinli şirketlerin ABD’den tarım eserleri alımının süreksiz olarak durdurulduğu bildirildi. Bu gelişmelerle yatırımcıların inançlı liman olarak görülen enstrümanlara yönelmeye devam ettiğini kaydeden analistler, gelişmiş ülke tahvil faizlerinin tarihi düşük düzeylere gerilediğini söyledi.

Uzmanlar ne diyor?

Alnus Yatırım paylaştığı günlük notunda gelişmeleri şöyle kıymetlendirdi: “Hani geçen yıl Trump’ın birinci 50 milyar dolarlık esere vergi koyması üzerine Çin de, ABD’den ithal edilen 50 milyar dolarlık 106 ürüne  % 25 gümrük tarifesi getirmişti.

Ancak Trump evvel 50, sonra 200 milyar dolarlık esere % 25 vergiyi koydu. ABD’nin Çin’e toplam ihracatı 120 milyar dolar! Çin hepsine vergi koysa ne muharrir. Üstelik 2020’de Trump 300 milyar dolarlık eserde vergiyi % 25’e çıkaracak. Çin’in vergi gelmiş olan 250 milyarlık kısma ödenen vergi 62,5 milyar dolar. Gelen % 10 ile 30 milyar dolar daha yük bindi. 45 milyar daha yolda. Yani 92 milyarlık yük geldi + 45 gelecek. Ticaret savaşının boyutu kabaca bu türlü. Yan tesirleri ile ziyan daha da büyüyecek.”

Tahlilin devamında Amerikan piyasalarına dair telaşlardan bahseden kurum şöyle devam etti “ABD’nin 2015 yılında aldığı karara nazaran, bir ülkenin “kur manipülatörü” olarak kabul edilebilmesi için GSYH’sinin en az % 2’sini 1 yıldır kur manipülasyonuna harcaması gerekiyor. Tabi Çin, bu tanıma uymuyor, ancak Trump’ın Çin’i “kur manipülatörü” sayma yetkisi bulunuyor. Lider o kadar gaza gelmiş ki 1994 yılından beri birinci defa ABD Lideri bir ülkeyi “kur manipülatörü” ilan etmiş oldu.

1986’dan beri ABD Çin’e ticaret açığı toplamı olarak 5 trilyon dolar para aktardı. Çin bu sayede ihya oldu. Paralarının birçoklarını da ABD sermaye piyasalarına yatırdılar. Birkaç yıldır azaltsalar da ABD tahvillerinin 1.1 trilyon dolarlık kısmı Çin’de. Ve Çinli yatırımcılar güya dün satışa geçti. Apple % 5 düşerken S&P500 % 3.0 düştü. Kaygıdan; ABD 10 yıllık faizi % 1.75’e indi altının ons fiyatı 1465’e çıktı. Bugün ve sonrasında orta ara reaksiyon gelse de kaygı dağları sararsa risk artışına karşı önlemli olunmalı.”

Kara Pazartesi

GCM Yatırım ekonomisti Enver Erkan da Amerikan piyasalarında yaşanan düşüşleri  kara pazartesiye benzetiyor ve şöyle yorumluyor “…Varlık fiyatlarında Fed ile başlayan tüm olumlu havayı büsbütün aksine çevirerek varlık fiyatlarında bir nevi kara Pazartesi yaşanmasına neden olmuştur.

Riskten kaçış fiyatlamasında altın 6 yılın yüksek düzeylerine ulaşırken, ABD borsa endekslerinde sert düşüşler öne çıkmıştır. S&P500 endeksi 2800 düzeyinin altında 2770 düzeylerini test ederken düşüler 2019 yılının en berbatı olarak yorumlanabilir.

ABD 10 yıllık tahvil faizi %1.6705 düşük düzeyine kadar geriledikten sonra toparlanarak %1,7648 düzeylerinde dengelenmektedir. Bu noktada Çin’in Yuan bedelinde stabilizasyonu sağlayacağı açıklamaları risk algısında bir ölçü toparlanmaya neden olmuştur.

Özetle riskten kaçış modunun ana belirleyici Trump ve Trump’a karşı kur atağı alan Çin olduğundan oynaklığın kısa müddette olağanlaşma ihtimali zayıf olabilir. Son kelamı Trump söyleyeceğinden varlık fiyatlarında en kötüsünün geride kaldığını söylemek için erken olabilir.”

Borsalarda sert geri çekilmeler

Dün ABD’de açıklanan ISM imalat dışı endeksin beklentilerden düşük gelmesi ve kur savaşı tedirginlikleriyle satış baskısı altında kalan New York borsasında, Dow Jones endeksi yüzde 2,90, S&P 500 endeksi yüzde 2,98 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,47 bedel kaybetti.

Avrupa borsalarında da satış yüklü bir seyir izlenirken, Almanya 10 yıllık tahvil faizleri yüzde eksi 0,51 ile tüm vakitlerin en düşük düzeyine indi. Dün açıklanan hizmet bölümü Satınalma Yöneticileri Endeksi bilgilerindeki gerilemenin de tesiriyle Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,80, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,47 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,19 düşüş kaydetti.

Dün ABD ve Avrupa borsalarındaki negatif seyir Asya piyasalarıyla bugüne de taşındı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 paha kaybetti.

Yurt içinde, dün açıklanan enflasyon verisinin yıllık yüzde 16,65’e yükselmesine rağmen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının rezerv artırıcı adımları ile döviz kurları sakin bir seyir izlerken, Borsa İstanbul’da global piyasalara paralel düşüş eğiliminin devam ettiği görüldü. BIST 100 endeksi günü yüzde 1,01 azalışla 98.673 puandan tamamlarken, dün 5,5715’ten kapanan dolar/TL bugün bankalararası piyasanın açılışında 5,5560 düzeyinde süreç görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde gerçek efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD Merkez Bankası üyelerinin açıklamalarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 97.200 düzeyinin takviye, 100.000 puanın direnç pozisyonuna geldiğini söz etti.

Yalnızca borsalar ve tahvillerde değil petrol fiyatlarında da gelişmelerin tesiri görülüyor.

İntegral Yatırım yorumlarında “ABD ile Çin ortasında yükselen ticaret uyuşmazlığı petrol fiyatlarını aşağı çekiyor. Ticaret görüşmelerinde yaşanan tıkanıklık sonrası iki ülke ortasındaki misillemeler küresel büyümeye ziyan verecek kanısıyla petrol fiyatlarını baskılıyor. Bugün Amerikan tipi ham petrol 55.24$ ve Brent petrol 60.40$ düzeyinde bulunuyor. Bu hususta ABD ve Çin tarafından gelebilecek mümkün açıklamalar petrol fiyatlarında tesirli olabilir. Bugün API tarafından özel petrol stoklarının açıklanması bekleniyor.” diyor ve ekliyor “Amerikan tipi ham petrol düşüş sonrası dengelenme eğilimi gösteriyor. Buna rağmen WTI’da teknik göstergeler zayıf. WTI’da 53,50 dolar dayanak pozisyonunda iken, bu düzeyin aşağı kırılması halinde satış baskısı artabilir. 56,10 dolar direnç pozisyonunda.”

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu